Ave Maria, virgo serena

Mariamotetten rond 1500

Ariosto Ensemble o.l.v. Ludy Vrijdag

Het programma bevat een dwarsdoorsnede van het repertoire van Mariamotetten zoals dat, getuige de koorboeken uit die periode, populair was rond 1500.

Johannes Ockeghem wordt vertegenwoordigd door twee zeer verschillende motetten: het 'hooggelegen' Alma redemptoris mater, met de gregoriaanse melodie (zeer bewerkt) in de alt, en zijn 'laagstgelegen' compositie Intemarata Dei Mater voor vijf stemmen zonder c.f. Hoewel het contrast in ligging en 'stemming' tussen de stukken niet groter kan zijn, horen we in beide gevallen onmiskenbaar de hand van de meester.

Ook Josquin des Prez, de grootste componist van zijn generatie, is vertegenwoordigd met twee werken. U hoort zijn doorzichtige, ja haast luchtige hymne Gaude virgo en zijn minstens zo doorzichtige en tevens beroemdste motet Ave Maria, virgo serena, de naamgever van dit programma.

Gaude celestis domina is anoniem overgeleverd, maar inmiddels herkend als een door een tijdgenoot beschreven, maar verloren gewaand motet van Antoine Busnoys. De tekst lijkt een hymne te zijn, maar noch de test noch de cantus firmus zijn tot nu toe teruggevonden.

Het anonieme Tota pulcra es / Salve is gebaseerd op een canon tussen respectievelijk de twee bovenstemmen (1e deel) en de twee onderstemmen (2e deel) rond het gregoriaanse 'Salve' motief. De anders stemmen zingen een collage van teksten uit het Hooglied. Het zeer efficiënte nootgebruik ('geen noot teveel') en de strenge doordachte canonstructuur doen de hand van een (groot)meester vermoeden.

Ook Salve Mater Salvatoris van Jean Mouton, een (schiet)gebed aan Maria voor het zielenheil van 'koning Karel' is gebaseerd op een canon, maar deze is zo goed verstopt dat hij nauwelijks opvalt: als de eerste stem daalt, stijgt de tweede stem en andersom.

Het grootse zesstemmige Salve Regina van Jacob Obrecht, de enige Vlaming tussen alle Walen in dit programma, is één van de kroonjuwelen van het repertoire en een waar muzikaal monument. Gebaseerd op het gregoriaanse Salve (in een pseudo-canon aanwezig in één der bovenstemmen en de tenor) en het is mede uniek omdat het maar liefst drie bovenstemmen voorschrijft en deze nadrukkelijk benoemd als 'pueri' (jongens). Tijdens het concert zullen deze stemmen echter gezongen worden door 'puellae' (meisjes).

13.00 - 14.00 uur, Oosterkerk
€ 10,00 / CJP € 5,00